server_demirtas_robot_sergisi_cenevre_isvicre_bang_on4
Server Demirtaş M.A.D. GALLERY Cenevre Sergisi
Ağustos 25, 2017
ezra-tubadan-tasarimda-3d-tarzi
Ezra+Tuba’dan Kalp Krizini Haber Veren Tişört
Ağustos 29, 2017

Yapay Zeka Nasıl Unutur?

artificial_intelligence_bang_prix_2017
“Unutmak Aldatıcı Bir Eylem"
28.08.2017
Sevdiğiniz birinin doğum gününü ya da bir çocukluk anısını unutmak... Hepimiz bir şeyi unutmanın nasıl bir his olduğunu biliyoruz. Olağanüstü hafıza yeteneğine sahip insanlar bile bir kart diziliminin sırasını ezberlese dahi 20 saniyeden daha kısa sürede unuturlar ve anahtarlarını nerede bıraktıklarını hala unutmaktadırlar. Öyle görünüyor ki insanlar anılarını tam olarak kontrol altında tutamamaktalar.

Unutmak, hem insanlar hem de Yapay Zeka (AI) için zor bir iş. Araştırmacılar bu anlamda robot hafızasını birçok farklı yollardan keşfetmekteler.

Bu sadece teknik konularda değil, gizlilik, hukuk ve etik ile ilgili kaygıları da beraberinde getiriyor. Evdeki robotunuz, siz sigarayı bıraktığınızı eşinize söz vermiş olsanız dahi, gizlice sigara içtiğinize tanık olsaydı?

Önemli soru: Herhangi birisi robotun tanıklığını silme, unutturma gücünde olabilecek mi?

İnsanlar Nasıl Unutur?

İnsanın neden unuttuğunu açıklayan popüler bir metafor beynimizin dolması ve böylece "alan yaratmak" için bir şeyler unutmamızdır.

Yine de bazı insanlar "hipertimesis” (üstün otobiyografik bellek) adı verilen nadir bir duruma sahiptir ve bu da yaşamlarının her detayını hatırlamalarını sağlar. Bu durum "doluluk” fikrinin henüz tamamlanmamış bir hikaye olduğunu gösterir.

Yeni anılara yer açacak şeyleri unutmuyorsak, neden unutuyoruz?
Bir açıklama olarak hatırlamaktan ziyade anıların dünyayı anlamamıza yardımcı olması bu şekilde, daha düşük değerli bilgileri unutarak, yararlı, anlamlı anıları saklıyormuşuz gibi görülüyor.

Örneğin, bazı çalışmalar, insanların çakışan bilgilerini hatırlamakta tekrarlayan bilgiye göre daha iyi olabileceğini söylemektedir. Diğer faktörler, olayın önemi ve yeniliğini, aynı zamanda duygu ve duygunun gerçekleştiği andaki deneyimi dahil etmesidir.


Robotlar Nasıl Unutur?

Bilgisayardaki bellek geri çağırılmaya ait bilgileri depolamak ve bu bilgilerin depolandığı bilgisayarın fiziksel bileşenlerini tanımlamak için kullanılır.

Örneğin, bilgisayarın çalışma belleği görev için gerekli olmadıkça verileri "unutur" ve diğer görevler için hesaplama kaynaklarını boşa çıkarır.

Bu AI için de geçerlidir. Bir şeyi unutmamız hayal kırıklığına neden olabilir. İnsanları hala AI'dan üstün kılan durum, makine öğrenmesinin eski bilgileri ne zaman saklayacağını ve ne zaman çıkaracağını bilememesidir.

Örneğin, bağlantıyı kuran Yapay Zeka(AI) (AI genellikle beynin yapısına model oluşturan sinir ağlarınını kullanır), "unutmak" ile ilgili birçok problemle karşı karşıyadır. Öğrenen makinenin, geçmiş deneyimlerden gelen aşırı detaylı bilgileri saklarken gelecekteki olayları genelleme ve tahmin etme kabiliyetini engelleyerek aşırı uyum sağlar.

Bir diğer sorun ise “ani unutma". Araştırmacılar, daha önce öğrendiklerini aniden unutmaya ve yeni bilgiye uygun şekilde yapay sinir ağları kurmaya çalışıyorlar.

Yapay sinir ağı nöronları, öğrenme sürecinin başında istenmeyen aktivasyon şekillerini benimseyebiliyorlar. Bu da AI'nın gelecekteki öğrenme kabiliyetine zarar veriyor.

Alternatif bir yaklaşım olarak, anıların robotlara yüklenmesi simgesel hafıza sunumunu mantıksal yapar. ("kuşlar uçar", "Tweety bir kuştur” bu nedenle "Tweety uçabilir") İnsan tarafından yaratılan temsiller bilgisayarda oluşturulan bir dosyayı silmek gibi kolayca kaldırılabilir.

Bu anılar sensör motorların ham verilerine (kameradan alınan kayıtlara), bilgi alanında saklanan mantıksal olaylara (“1 Ocak Yeni Yıl”) göre çeşitlilik gösterebilir.

Robotlar Neyi Unutmalı?

Beynimizin neyi hatırlayıp neyi hatırlamayacağına ve nasıl karar verdiğini anlamak Yapay Zeka’yı yaratmak için önemlidir.

Yapay Zeka da insanlar gibi önemsiz ve yararlı bilgileri hatırlamamalı düşük değerli, alakasız bilgiyi unutmalıdır. Bununla birlikte, verimli ve değerli olanın belirlenmesi, etik, hukuk ve mahremiyet gibi faktörleri de içine almalıdır.

Chatbot'lar tıbbi teşhisler yapabiliyor ve akıllı ev cihazları hareketlerimizi izleyebiliyorken güvenlik robotları, video kameralar ve termal görüntüleme ile devriye gezileri gerçekleştirebiliyorlar. Bu oldukça fazla depolanmış veri içeriyor.

Örneğin, Amazon'un ev yardımcısı Echo, her zaman dinleme komutunda bir hoparlör. Arkansas polisi son zamanlarda bir cinayet zanlısının evinden Echo'da toplanan bilgileri aktarmasını talep etti.

"Hatıralar söz konusu olduğunda, robotun ne zaman unutacağına karar vermesi insansı bir meydan okumadır."